Latem media społecznościowe zalewają porady dotyczące „cudownych” diet i detoksów, które mają pozytywnie wpływać na zdrowie. Choć mogą być one ryzykowne dla każdego, w przypadku osób chorych ich stosowanie może prowadzić do szczególnie poważnych konsekwencji. Jak wynika z Raportu Fundacji Nutricia „Dezinformacja żywieniowa. Co Polacy wiedzą o żywieniu w chorobie?” ponad 1/3 Polaków opowiada się za restrykcyjnymi dietami, które mają „zagłodzić” nowotwór i zatrzymać rozwój choroby. Eksperci alarmują: restrykcyjne diety mogą prowadzić do niedożywienia i konieczności przerwania leczenia onkologicznego.

Moda na wykluczenie kontra realia leczenia

Pacjenci, którzy mierzą się z diagnozą, często szukają rozwiązań dających poczucie wpływu na przebieg leczenia, ulegając mitom o „oczyszczaniu” organizmu czy „głodzeniu” choroby. Tymczasem w trakcie leczenia, zwłaszcza onkologicznego, zapotrzebowanie organizmu na energię i białko znacząco wzrasta, chory może potrzebować nawet dwukrotnie więcej białka niż osoba zdrowa.

Przed konsekwencjami takich restrykcyjnych diet ostrzega dr n. med. i n. o zdr. Katarzyna Różycka, dietetyk:

Największym zagrożeniem związanym z dezinformacją żywieniową jest to, że pacjent może podejmować decyzje niezgodne z własnym interesem zdrowotnym. W praktyce bardzo często spotykamy osoby, które wprowadzają ograniczenia dietetyczne, eliminują ważne składniki odżywcze albo zastępują leczenie żywieniowe „naturalnymi metodami leczenia”. Tymczasem organizm w trakcie choroby ma zupełnie inne potrzeby niż organizm zdrowy i wymaga odpowiednio dobranego wsparcia.

W co wierzą Polacy? Bolesne zderzenie z faktami

Jednym z najczęściej powielanych przez Polaków mitów jest przekonanie, że eliminacja cukru może zahamować rozwój nowotworu. Uważa tak aż 41% badanych. Choć komórki nowotworowe intensywnie wykorzystują glukozę, całkowite wykluczenie węglowodanów nie zatrzyma choroby. Glukoza jest niezbędna do funkcjonowania wszystkich komórek organizmu, a restrykcyjna dieta może prowadzić przede wszystkim do osłabienia i pogorszenia stanu odżywienia pacjenta.

Wielu z nas wierzy w konieczność eliminowania produktów pochodzenia zwierzęcego podczas leczenia nowotworu. Co piąty respondent uważa, że w trakcie terapii należy całkowicie zrezygnować z mięsa (aż 28% badanych opowiada się za wyeliminowaniem z jadłospisu czerwonego mięsa), 21% Polaków jest przekonanych, że najlepszym rozwiązaniem dla chorego jest dieta wegańska. Pamiętajmy, że organizm w trakcie choroby ma zwiększone zapotrzebowanie na energię i pełnowartościowe białko, którego mięso jest jednym z najważniejszych źródeł. Wprowadzenie restrykcyjnych zmian żywieniowych, zwłaszcza bez konsultacji z lekarzem lub dietetykiem klinicznym, może utrudnić pokrycie zwiększonego zapotrzebowania na białko i zwiększyć ryzyko niedożywienia. Eksperci podkreślają, że leczenie onkologiczne nie jest właściwym momentem na samodzielne eksperymentowanie z dietą.

Edukacja zamiast niebezpiecznych eksperymentów

Zamiast szukać ratunku w modnych trendach z sieci czy testować na własną rękę alternatywne jadłospisy, warto postawić na rzetelną, sprawdzoną wiedzę medyczną.

„Jako organizacje pacjenckie codziennie widzimy, jak negatywną siłę ma dezinformacja – lęk towarzyszący diagnozie sprawia, że pacjenci stają się bezbronni wobec prostych, lecz fałszywych obietnic „cudownych terapii i diet”. Obecny chaos informacyjny wymaga od nas radykalnego wzmocnienia roli autentycznych ekspertów w przestrzeni publicznej. Nie możemy pozwalać, by niezweryfikowane opinie internetowe miały taką samą wagę, jak zalecenia lekarza czy dietetyka klinicznego” - podkreśla Iga Rawicka, Prezes Fundacji EuropaColon Polska i współzałożycielka Koalicji na rzecz Leczenia Żywieniowego.

Kluczem do bezpiecznego przejścia przez leczenie jest prawidłowo zbilansowana dieta, dopasowana do realnych potrzeb osłabionego organizmu. Każda decyzja o zmianie sposobu odżywiania powinna być przemyślana i skonsultowana ze specjalistą. Warto skonsultować z lekarzem lub dietetykiem wsparcie w postaci żywienia medycznego już w momencie diagnozy.

Treść raportu „Dezinformacja żywieniowa. Co Polacy wiedzą o żywieniu w chorobie?” dostępna jest na stronie ŻywienieMedyczne.pl.